Gerōn 4/2011: Eten

 

Eten: Toen de keuken nog geen kookeiland was

In 1973 verscheen het boekje Wat doen we met moeder met de feestdagen van Harriët Freeser. Zij snijdt daarin het dilemma aan dat in veel families aanwezig is en zelden wordt uitgesproken: de gedachte dat mensen elkaar met de feestdagen uitnodigen voor een maaltijd, elkaar zo nodig ophalen en met elkaar gaan eten. Dat is voor velen een vaststaand feit, of men wil of niet.

 

Het is ook een kritisch boekje waarin het lot van de vrouw centraal staat: “Ik kan mij nauwelijks een vrouw voorstellen die bij Kerstmis niet direct aan eten denkt”. Freeser noemt de traditionele rolverdeling van vader die de stoelen schikt en de visite met een glaasje onthaalt en moeder staat ondertussen met een natte rug de gehele dag in de keuken. De keuken was jarenlang – toen het nog geen kookeiland was – het domein van de vrouw en de plek waar het eten vandaan kwam, niet alleen met de feestdagen, maar dag in, dag uit. De man kwam daar om de aardappelen binnen te dragen en te helpen met afdrogen. Is dat nu verleden tijd en is het puur toeval dat alleen vrouwen alle thematische bijdragen in deze editie geschreven hebben? Ligt de verantwoordelijkheid om dagelijks alle aspecten van ‘de schijf van vijf’ binnen te krijgen nog steeds bij de vrouw?

 

Uit de hier verzamelde artikelen blijkt dat velen eten als een vorm van zorg zien. Zorg over het vinden van een balans tussen veel-en-lekker en matig-en-gezond en de aandacht voor de zorg voor een verantwoorde maaltijd. Zorginstellingen hanteren uiteenlopende concepten van gastvrijheid. De een heeft medewerkers in lange gewaden en stijlvol gedekte tafels, in de ander krijgt gastvrijheid op eenvoudige wijze vorm. Als het maar gezellig is. In deze editie komt dat laatste maar beperkt naar voren. Er is weinig geschreven over de sociale aspecten van eten, met anderen of alleen thuis in gezelschap van een traag tikkende klok. Het maakt nogal verschil of je alleen dagelijks voor jezelf je kostje kookt of opwarmt, of dat je in gezelschap samen met anderen kookt, eet en afwast. Kennelijk is dat toch te alledaags om daar langdurig bij stil te staan.

 

Joost van Vliet, Bram van der Loeff & Inge Klück

Redactie Gerōn

 

Klik hier voor de volledige inhoudsopgave van Gerōn 4/2011: Eten