“Voortdurend aanlerend word ik oud”, schreef Erasmus. Populair gezegd: je bent nooit te oud om te leren. Matilda Riley gaf in de jaren tachtig van de vorige eeuw aan dat de volgordelijke structurering van spelen, leren, werken en rusten niet exclusief verbonden moest worden aan de opeenvolgende levensfases.

Deze activiteiten zouden in elke levensfase een plaats moeten krijgen. Uit haar theorie kwam de benadering van ‘levenslang leren’ voort. Ondanks deze wijze benadering blijken de onderwijsinstellingen overwegend bevolkt door jonge mensen. Kan deze jonge generatie in het huidige onderwijs iets leren over ouder worden en ouderen?

 

Hoe staat het onderwijs over ouder worden er in Nederland eigenlijk voor? Het gerontologisch onderwijs wordt in Nederland op universiteiten niet meer als integrale interdisciplinaire opleiding gedoceerd. Enkele hogescholen zijn echter onlangs weer begonnen met een opleiding toegepaste gerontologie, verschillende hbo-verpleegkunde opleidingen kennen een major gerontologie & geriatrie en er zijn diverse hogescholen waar docenten, eventueel samen met lectoren, werken aan een minor rondom ouder worden.

 

Jongeren die zich via onderwijs voorbereiden op een carrière blijken in de praktijk beperkt te kiezen voor ouderenzorg. Bijna de helft van de aankomende artsen en verpleegkundigen wil geen ouderen verzorgen of behandelen en in de reguliere gezondheidszorg is nauwelijks aandacht voor ouderenzorg, zo blijkt uit onderzoek van hoogleraar Verplegingswetenschap Marieke Schuurmans (Gerōn 3/2012).

Tijdens een invitational conferentie van ZonMw uitte minister Bussemaker afgelopen november haar zorgen over de kwaliteit van het zorgonderwijs. Zij wil op korte termijn een voorstel om de bestaande opleidingen beter in te richten op de huidige maatschappelijke behoefte. Rudi Westerdorp, hoogleraar geriatrie aan de Universiteit Leiden, signaleert dat het onderwijs in de ouderengeneeskunde op universiteiten

en verpleegkundige opleidingen (hbo en mbo) ver beneden de maat is (NRC 13 februari 2012).

Hij schetst de geringe belangstelling bij studenten en het gemis aan een deugdelijk onderwijsplan. Met een negatief beeld kom je er niet, stelt hij, zoek dus in het onderwijs ook uitdaging in het stellen van vragen waar jongeren door geboeid kunnen worden, zoals waarom we ons de veroudering moeten laten welgevallen. Als oplossing voert hij aan: een goed wettelijk kader, een aantrekkelijk onderwijsaanbod, en het hartstochtelijk steunen van rolmodellen – moeilijker hoeft het niet te zijn. Of neem de uitspraak van hoogleraar Tinie Kardol tijdens het Gerōn-symposium over active ageing (februari 2012): “Op de basisscholen moet al aandacht zijn voor de vergrijsde samenleving. We moeten daar veel bewuster mee omgaan”.